NOTLAR

İnsan Hakları, insan temel hak ve özgürlükleri, insanların ve toplumların insanca ve insana yakışır bir şekilde yaşamak için var olmasını istediği, elde ettiği ve koruduğu haklardır.

En önemli insan hakkı, insan temel hak ve özgürlüğü olan yaşama hakkı ile birlikte, diğer insan haklarının, insan temel hak ve özgürlüklerinin sağlanması ve kullanılabilmesi, farklı sosyal, kültürel, ekonomik ve politik şartlara sahip olan toplumlarda farklı ölçülerde, boyutlarda ve süreçlerde gerçekleşebilecektir.  Bu süreçlerde, bazı insan haklarının, insan temel hak ve özgürlüklerinin, toplumların farklı şartları gereği, diğer haklara göre öncelikli olmaları doğal bir gelişmedir.

Bununla birlikte, insan haklarını, insan temel hak ve özgürlüklerini, günümüz toplumlarının ve tüm insanların bu haklara sahip olarak kullanabilmeleri, bu hakların net bir şekilde ifade edildiği B.M.Sözleşmesi, B.M.İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi metinlerin, Dünya devletlerinin ve toplumlarının büyük çoğunluğunca onaylanmasıyla, insanlığın ortak amacı ve hedefi haline gelmiştir.

İnsan hakları, insan temel hak ve özgürlükleri, bazı insan hakları ve demokrasi karşıtı kişilerin iddia ettikleri gibi, toplumlarda en çok tepki görecek suçları işleyenlerin cezalandırılmasını önleyecek haklar değil, toplumdaki herkesin adaletli kurallar çerçevesinde, adil ve eşit yargılanma hakkına sahip olmasını ve gerçek suçluların adaletli bir şekilde cezalandırılmasını sağlayan haklardır.